علّامه طباطبائی صاحب تفسیر المیزان -  قدس السّره الشّریف -  به خواندن نمازهای نافله مقیّد بوده اند،

«و در بین راه – که از جایی به جایی رهسپار بودند – به قرائت نمازهای نافله اشتغال داشته اند و شبهای ماه مبارک رمضان را تا صبح بیدار بودند و مطالعه نموده و به قرائت قرآن و دعا و نماز و اذکار مشغول بوده اند.»

در احوالات جناب شیخ انصاری – رضوان الله تعالی علیه – آمده است:

«عباداتی که شیخ از سن بلوغ تا آخر عمر به آنها ادامه می داد، گذشته از فرائض و نوافل شبانه روزی و ادعیه و تعقیبات، عبارت بوده اند از:

قرائت یک جزء قرآن و نماز حضرت جعفر طیّار و زیارت جامعه و زیارت عاشورا در هر روز.»

حضرت آقا سید علی آقای قاضی(ره) به جناب حاج شیخ محمّد تقی آملی – رحمة الله تعالی علیه – در شیوه قرائت قرآن فرموده بودند که: «قرآن کریم را باید ایستاده و رو به قبله، در حالی که قرآن را بر روی دو دست گرفته ای و دستانت را به سوی آسمان بلند نموده ای و همراه با تأمّل در آیات شریفه، قرائت نمایی. در این صورت است که حالات معنوی خاصی برای شما حاصل خواهد شد.»

علّامه سیّد محمّد حسین طهرانی - رضوان الله تعالی علیه - از مرحوم حجّة الاسلام آقای علّامه لاهیجی انصاری - رحمة الله تعالی علیه – که به محضر شریف آقا سیّد علی آقای قاضی تشریف حاصل کرده اند، نقل می فرماید که جناب قاضی به ایشان فرموده بودند: «در یک مسجد همیشه نماز نخوانید، به مساجد دیگر نیز بروید و هر جا دیدید حال پیدا کردید، آنجا نماز بخوانید و هر جا که دیدید حال پیدا نکردید، مکان خود را تغییر دهید و از این مسجد به مسجد دیگر انتقال یابید و خلاصه آنکه توقّف در یک مکان بی مورد است و باید دائماً دنبال حال بود و از هر جا به جای دیگر منتقل شد و هر جا حال بهتر بود، آنجا را انتخاب نمود، اگر در مسجد کوفه نشد به مسجد سهله بروید و اگر در سهله نشد به مسجد کوفه بروید و هکذا.»

در حالات جناب میرزا جواد آقای ملکی تبریزی – روّح الله روحه – گفته اند که: «سه ماه رجب و شعبان و رمضان را پی در پی روزه می گرفت و در قنوت نماز شب این بیت خواجه شیراز را قرائت می فرمود:

ما را ز جام باده گلگون خراب کن زان پیشتر که عالم فانی شود خراب»

حالات بزرگان، خود دستورالمل اخلاقی و عرفانی است. از این رو به نقل یکی از حالات شیخ عارف کامل جناب میرزا جواد ملکی تبریزی - قدّس سرّه القدوسی - می پردازیم.

مرحوم حجّة الاسلام سیّد محمود یزدی که از شاگردان حاج میرزا جواد آقا بوده و در بیرونی منزل استاد می نشست، درباره نماز شب آن عارف وارسته می گوید:

«شبها که ایشان برای شب زنده داری و عبادت برمی خاست، مدّتی در رختخواب به گریه از خوف خدا و اشک برای عشق به حق، مشغول بود. گاهی به سجده می رفت و زمانی لب به دعا می گشود. آنگاه در صحن منزل رو به آسمان می کرد و آیات مخصوص را تلاوت می فرمود:

إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ وَاخْتِلاَفِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ لآيَاتٍ لِّأُوْلِي الألْبَابِ.

الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللّهَ قِيَامًا وَقُعُودًا وَعَلَىَ جُنُوبِهِمْ وَيَتَفَكَّرُونَ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ رَبَّنَا مَا خَلَقْتَ هَذا بَاطِلاً سُبْحَانَكَ فَقِنَا عَذَابَ النَّارِ.

اثر این آیات آنچنان بود که او را از خود بی خود کرده، سر به دیوار می گذاشت و لحظاتی گریه می کرد، آنگاه برای گرفتن وضو آماده می شد، در کنار حوض نشسته، مدّتی گریه می کرد و پس از وضو ساختن، چون به مصلّایش می رسید و مشغول تهجّد می شد، حالش منقلب گشته، اشک بسیار می ریخت، به طوری که از گریه های طولانی در نمازها و مخصوصاً قنوت ها، بعضی ایشان را جزء بکّائین عصر به شمار آورده اند.»

در احوالات جناب سیّد محمّد باقر شفتی – قدّس الله نفسه الزکیّه – آورده اند که:

«سیّد همه نماز را با خضوع تمام و با حُزن، بلکه با گریه قرائت میکرد و بر هر مستمعی واضح می شد که نماز او با نهایت حضور قلب است. و در نوافل هم ذکر سجود را سه دفعه می خواند. و در زیر کف دستها هم هم مُهر می گذاشت.

خلاصه، نماز آن بزرگوار در حضور و خضوع، عدیل و بدیل نداشت و مستمع را هم به گریه می انداخت. سیّد مناجات «خمس عشر» را حفظ کرده بود و هر روز با حالت گریه آن را می خواند.»